Konferencja naukowa poświęcona Konstytucji 3 Maja połączona z wystawą
Dodane przez admin dnia May 04 2026 00:00:00
W ramach realizacji zadania publicznego „Konferencja naukowa poświęcona Konstytucji 3 Maja połączona z wystawą” współfinansowanego przez Urząd Miasta w Radzyniu Podlaskim w dniu 18 marca marca 2026 r. w sali Pałacu Potockich zorganizowana została konferencja naukowa połączona z wystawą plansz.
To niezwykłe wydarzenie było możliwe dzięki wspólnemu wysiłkowi Urzędu Miasta Radzyń Podlaski, Kościoła Chrześcijan Wiary Ewangelicznej w Radzyniu Podlaskim, Radzyńskiemu Towarzystwu Regionalnemu, Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie, Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy – Zespół Pałacowo-Parkowy, Uniwersytetu Kardynała
Stefana Wyszyńskiego w Warszawie oraz Pana Wojciecha Kochlewskiego – Bibliofila Młocińskiego.
Wystawę otworzył Pastor Tomasz Mańko oraz Pani Bożena Lecyk v-ce Burmistrz Miasta. W
wydarzeniu uczestniczył Pan Tadeusz Pietras Prezes Radzyńskiego Towarzystwa Regionalnego,
nauczyciele wraz z uczniami ze szkół podstawowych, Pan Denis Wołoszyn Honorowy Ambasador Obwodu Tarnopolskiego w Polsce, przedstawiciele lokalnych mediów oraz mieszkańcy miasta. Zespół NJ z Kościoła Chrześcijan Wiary Ewangelicznej w Radzyniu Podlaskim zaśpiewał pieśń o Trójcy Świętej nawiązując tym samym do tekstu Preambuły Konstytucji 3 Maja.
Zgromadzeni wysłuchali wykładu Pana Wojciecha Kochlewskiego, który jest redaktorem strony
internetowej https://konstytucja3maja.info/ gromadzącej informacje o zachowanych pierwodrukach i dokumentach związanych z Konstytucją. W swoim przemówieniu polemizował z powielanym poglądem, że Konstytucja 3 Maja była pierwszą ustawą zasadniczą w Europie wskazując na istniejące wcześniejsze akty prawne w Polsce i innych krajach regulujące stosunki w państwie m.in. akt Konfederacji Warszawskiej, Artykuły Henrykowskie, Konstytucja Korsykańska, Konstytucja Filipa Orlika. Podkreślał, że zamiast sporu o „pierwszeństwo” warto docenić Konstytucję 3 Maja jako nowoczesny akt prawny, dzieło zgodnego kompromisu elit rządzących, które dla dobra kraju zawarły polityczne porozumienie celem doprowadzenia do naprawy upadającego państwa.
Treść rozszerzona
W ramach realizacji zadania publicznego „Konferencja naukowa poświęcona Konstytucji 3 Maja połączona z wystawą” współfinansowanego przez Urząd Miasta w Radzyniu Podlaskim w dniu 18 marca marca 2026 r. w sali Pałacu Potockich zorganizowana została konferencja naukowa połączona z wystawą plansz.
To niezwykłe wydarzenie było możliwe dzięki wspólnemu wysiłkowi Urzędu Miasta Radzyń Podlaski, Kościoła Chrześcijan Wiary Ewangelicznej w Radzyniu Podlaskim, Radzyńskiemu Towarzystwu Regionalnemu, Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie, Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy – Zespół Pałacowo-Parkowy, Uniwersytetu Kardynała
Stefana Wyszyńskiego w Warszawie oraz Pana Wojciecha Kochlewskiego – Bibliofila Młocińskiego.
Wystawę otworzył Pastor Tomasz Mańko oraz Pani Bożena Lecyk v-ce Burmistrz Miasta. W
wydarzeniu uczestniczył Pan Tadeusz Pietras Prezes Radzyńskiego Towarzystwa Regionalnego,
nauczyciele wraz z uczniami ze szkół podstawowych, Pan Denis Wołoszyn Honorowy Ambasador Obwodu Tarnopolskiego w Polsce, przedstawiciele lokalnych mediów oraz mieszkańcy miasta. Zespół NJ z Kościoła Chrześcijan Wiary Ewangelicznej w Radzyniu Podlaskim zaśpiewał pieśń o Trójcy Świętej nawiązując tym samym do tekstu Preambuły Konstytucji 3 Maja.
Zgromadzeni wysłuchali wykładu Pana Wojciecha Kochlewskiego, który jest redaktorem strony
internetowej https://konstytucja3maja.info/ gromadzącej informacje o zachowanych pierwodrukach i dokumentach związanych z Konstytucją. W swoim przemówieniu polemizował z powielanym poglądem, że Konstytucja 3 Maja była pierwszą ustawą zasadniczą w Europie wskazując na istniejące wcześniejsze akty prawne w Polsce i innych krajach regulujące stosunki w państwie m.in. akt Konfederacji Warszawskiej, Artykuły Henrykowskie, Konstytucja Korsykańska, Konstytucja Filipa Orlika. Podkreślał, że zamiast sporu o „pierwszeństwo” warto docenić Konstytucję 3 Maja jako nowoczesny akt prawny, dzieło zgodnego kompromisu elit rządzących, które dla dobra kraju zawarły polityczne porozumienie celem doprowadzenia do naprawy upadającego państwa.
Zgromadzeni mogli obejrzeć wystawę oraz pierwodruk - oficjalny dokument Ustawy Rządowej, bezcenną narodową pamiątkę - jeden z zaledwie z siedmiu znanych obecnie pierwodruków Konstytucji 3 Maja, który zawiera odręczne poprawki i uwierzytelniony jest suchą pieczęcią oraz podpisem Adama Skulskiego, pisarza ziemskiego i grodzkiego warszawskiego, co nadało mu rangę oficjalnego dokumentu Konstytucji. Druk ten w formacie
in folio zawiera prócz tekstu Konstytucji także poprzedzającą i zamykającą go łacińską formułę oblaty, czyli wpisu do ksiąg grodzkich warszawskich, co było niezbędnym warunkiem jej wejścia w życie.
W części poświęconej konferencji naukowej wystąpili:
- dr Magdalena Maksymiuk z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - w swoim wykładzie pt. „Konstytucja 3 maja a inne polskie konstytucje" ukazała nowoczesne rozwiązania ustrojowe zawarte w konstytucji tj.: trójpodział władzy, zniesienie liberum veto, przyznanie mieszczanom możliwości nabywania ziemi poza obrębem miast, próba ochrony prawnej ludności chłopskiej. Wspomniała przy tym o ograniczeniach, jakimi były np. zachowanie dominującej pozycji szlachty, brak prawa głosu w Sejmie dla mieszczan czy utrzymanie systemu pańszczyźnianego.
- Dr Grzegorz Figiel z Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie - omówił stan XVIII-wiecznej dyplomacji i plany włączenia Rzeczypospolitej do europejskiego systemu handlowego. Wspomniał też o podejmowanych działaniach przez polskich rządzących na arenie międzynarodowej celem wyprowadzenia kraju z politycznej zapaści, a także o działaniach wrogów na arenie europejskiej przeciwko Konstytucji 3 Maja.
- Dr Tomasz Mańko z Kościoła Chrześcijan Wiary Ewangelicznej w Radzyniu Podlaskim - omówił religijny aspekt Konstytucji 3 Maja w kontekście Rzeczypospolitej Obojga Narodów jako państwa wielonarodowego i wielowyznaniowego, z silną tradycją tolerancji. W swoim wystąpieniu ukazał podobieństwa i różnice w rozwiązaniach w Konstytucji 3 Maja a Konstytucji amerykańskiej, podkreślając różnice między świeckim modelem państwa a próbą łączenia reform z chrześcijańskim dziedzictwem.
- Profesor Tadeusz Pietras przybliżył postać Ignacego Potockiego jako jednego z ojców Konstytucji. Ukazał go jako światłego człowieka idei, który uznawał rolę edukacji jako fundament nowoczesnego państwa. Swoje wystąpienie wzbogacił o pokaz slajdów odnoszących się do w/w postaci.
- Dyrektor Ireneusz Kaczorek omówił postać Tadeusza Kościuszki jako człowieka, który stanął w obronie Konstytucji 3 Maja, rzecznika wolności, równości i poprawy sytuacji chłopów.
Na zakończenie konferencji głos zabrała Pani Bożena Lecyk Wice-burmistrz Miasta Radzynia Podlaskiego podkreślając znaczenia dzisiejszego wydarzenia dla miasta i jego mieszkańców. Wspomniała, że to ludzie, budują i wzmacniają lokalną społeczność naszego miasta i dają nam poczucie dumy z lokalnej historii.
Organizacja konferencji oraz wystawy związana była z realizacją zadania publicznego pt. "Konferencja Naukowa Poświęcona Konstytucji 3 Maja Połączona z Wystawą" współfinansowanego przez Urząd Miasta w Radzyniu Podlaskim.
Media o konferencji:
–https://www.radzyn-podl.pl/9-informacje/5225-18-03-konferencja-w-palacu-potockich-
galeria.html
– https://radzyninfo.pl/pl/11_wiadomosci/248891_konferencja-i-wystawa-poswiecone-konstytucji-3-maja.html
– https://lublin.tvp.pl/92157740/konstytucja-3-maja-w-palacu-potockich-wyjatkowa-wystawa-w-
radzyniu-podlaskim
– https://wbp.lublin.pl/index.php/2026/05/04/wirtualna-wystawa-o-konstytucji-3-maja/
Nadmieniamy, że nasza wystawa była eksponowana w Zespole Szkół im. Tadeusza Kościuszki w Czemiernikach, Zespole Szkół im. Unitów Podlaskich w Wohyniu, Szkole Podstawowej w Lisiowólce, Zespole Placówek Oświatowych w Borkach w Borkach, Zespole Szkół w Krzywdzie.
- https://splisiowolka.pl/new/index.php/2026/04/28/wystawa-poswiecona-konstytucji-3-maja/
- https://zpoborki.pl/szkola/aktualnosci-ze-szkoly/zywa-lekcja-historii-i-patriotyzmu-w-zespole-placowek-oswiatowych-w-borkach.html
- https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid0ccvryocu58uoeEtxLztXG2PU7raSfALsdcooLTCU8yezMgvxwEiEG2itSwNY4phkl&id=100063446336666